Η Ντενεκεδούπολη – Το μεγάλο ταξίδι του Μελένιου, ζωντανεύει και φέτος από τη θεατρική ομάδα Μικρός Νότος. Με αφορμή τη συνέχιση των παραστάσεων συνομιλήσαμε με τους ηθοποιούς Νίκος Αξιώτη, Έλσα Λουμπαρδιά και Λίνα Μουμτζή, αλλά και με τη Φλώρα Σπύρου, για την ομορφιά και τη διαχρονικότητα του έργου, τη σχέση τους με το παιδικό κοινό, το μήνυμα που θέλουν να πάρουν μαζί τους μικροί και μεγάλοι φεύγοντας από το θέατρο κ.α.
Παίζοντας σε μια τόσο αγαπημένη και διαχρονική ιστορία, πώς νιώθετε εσείς απέναντι στην ιστορικότητα και τη σημασία αυτού του έργου; Υπάρχει αυτή η αίσθηση ευθύνης απέναντι στα παιδιά που τη γνωρίζουν για πρώτη φορά, αλλά και σε εκείνα που τη γνωρίζουν ήδη και την αγαπούν;
Νίκος Αξιώτης: Είναι ένα έργο που πάλι “πέφτουμε από τα σύννεφα”, με την διαχρονικότητα του. Ακόμα μία φορά ένα έργο που γράφτηκε 50, περίπου, χρόνια πριν, μιλάει για την ανάγκη για ελευθερία, για την εξουσία και την κατάχρηση της, για βόλεμα, για αδράνεια κ.α. Οπότε αισθάνομαι ότι έχουμε την ίδια ευθύνη είτε το έργο γράφτηκε τώρα, είτε 2.500 χρόνια πριν. Την ευθύνη να μιλήσουμε στους θεατές, μικρούς ή μεγάλους-άλλωστε το θέατρο είναι ένα και δεν αλλάζει η μελέτη και η αφοσίωση σε ένα έργο, ανάλογα με το ποιος θα το δει- με ειλικρίνεια και αμεσότητα και να τους θυμίσουμε ότι η ανάγκη για ελευθερία, είναι πάντα πρώτο θέμα και ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να μας την στερεί.
Και εννοείται, όταν πιάνεις στα χέρια σου και στην φωνή σου ένα τέτοιο έργο, της Ευγενίας Φακίνου με μουσικές του Γιάννη Μαρκόπουλου, ιστορικό πια, ένα ρίγος το αισθάνεσαι. Και χρειάζεσαι χρόνο για να σταματήσεις να αισθάνεσαι μικρός μπροστά στο μεγαλείο του.
Έλσα Λουμπαρδιά: Το αίσθημα ευθύνης είναι τεράστιο, αλλά ευτυχώς επικράτησε η χαρά της δημιουργίας και η διάθεση να ανακαλύψουμε την ιστορία σαν να μην τη γνωρίζαμε. Αισθανόμαστε πραγματικά πολυ τυχεροί που εχουμε στα χερια μας αυτη την ιστορία και αυτά τα τραγούδια. Μαζί με τα Ντενεκεδακια ζωντανεύει ξανά μια ολόκληρη εποχή.
Λίνα Μουμτζή: Εγώ ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή µε το συγκεκριµένο έργο της Ευγενιας Φακίνου ως ηθοποιός της ομάδας Μικρός Νότος, χωρίς να κουβαλάω αναµνήσεις. Το ένιωσα τόσο επίκαιρο και διαχρονικό που µέσα µου ήξερα πως κάθε παιδί θα ταυτιστεί µε τον ήρωα µας τον Μελένιο έναν ήρωα που θέλει να µάθει να ζει ελεύθερα και να δηµιουργήσει τα δικά του ιδανικά, τα δικά του όνειρα. Η Ντενεκεδούπολη για τον Μελένιο είναι το ταξίδι της ενηλικίωσης εκεί όπου κάθε παιδί γκρεµίζει τους πελώριους τοίχους ασφάλειας και χτίζει τους δικούς του. Ετσι και εµείς µέσα από τις δικές µας Ντενεκεδενιες κούκλες γεφυρώνουμε γενιές και είναι σαν ένα ταξίδι στον χρόνο που έρχεται µε µουσικές και τραγούδια από το παρελθόν και ξαναζωντανεύει τους ήρωες µας µπροστά στους µικρούς θεατές μας.
Τι σας έχει συγκινήσει περισσότερο στις αντιδράσεις των παιδιών μετά την παράσταση;
Νίκος Αξιώτης: Είναι συγκινητικό που τα παιδιά, σπεύδουν να δουν από κοντά και να “συνομιλήσουν” με την Μηλίτσα ή τον Οκ Οκ Μπαμ Μπαμ ή τον Βουτυρένιο. Τόσο μεγάλα σε ηλικία αυτά τα Ντενεκεδάκια αλλά την ίδια στιγμή τόσο κοντά στα παιδιά. Και ακόμα πιο συγκινητικό είναι όταν έρχονται γονείς με δάκρυα στα μάτια και μας λένε… «Ξέρετε, είχα δει κι εγώ την Ντενεκεδούπολη όταν ήμουν παιδί, όταν ήμουν στην ηλικία του παιδιού μου.» Με αποκορύφωμα, ζευγάρια ηλικιωμένων ανθρώπων που ήρθαν μόνοι τους, χωρίς παιδιά ή εγγόνια, να δουν ξανά την παλιά τους φίλη, την Ντενεκεδούπολη.
Έλσα Λουμπαρδιά: Ένα απο τα πιο πιο σπουδαία πράγματα που συμβαίνουν κατά τη γνώμη μου σε αυτή την παράσταση, είναι η σύνδεση των παιδιών με τους γονείς. Οι γονείς συγκινούνται γιατί θυμούνται την παιδική τους ηλικία και τα παιδιά ενθουσιάζονται που μοιράζονται την ίδια εμπειρία.
Λίνα Μουμτζή: Με την οµάδα Μικρός Νότος είµαστε καθηµερινά δίπλα στα παιδιά καθώς και µε τις τρεις παραστάσεις µας επισκεπτόμαστε σχολεία και έχουµε ζήσει πολλές συγκινήσεις. Το θέατρο για παιδιά µπήκε τα τελευταία χρόνια στη ζωή µου και αυτό που πάντα µε συγκινεί είναι το βλέµµα των παιδιών και η λαχτάρα τους να αγγίξουν τις ντενεκεδενιες κούκλες µας, να τις αισθανθούν, όπως και τους υπόλοιπους ήρωες .
Κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ ήταν από ένα ταξίδι µας στην επαρχία σε ένα αγαπηµένο και φιλόξενο µέρος της ορεινής Κορινθίας όπου δάσκαλοι και µαθητές µας περίµεναν µε τόση λαχτάρα και προσµονή. Βγαίνοντας από το σχολείο τα παιδιά µάς χαιρετούσαν από τα κάγκελα γεµάτα χαµόγελα. Αυτό είναι µια εικόνα που µένει ανεξίτηλη στη μνήμη μου. Πόσο μάλλον όταν αφορά σε παιδιά της επαρχίας που µεγαλώνουν µε µια βαθιά σιωπηλή δίψα για τέχνη και νιώθεις ότι και εσύ έβαλες το λιθαράκι σου. Αυτό αποδεικνύει πόσο απαραίτητη είναι η πολιτιστική παρουσία εκεί όπου απουσιάζει.
Η Φλώρα Σπύρου μας μιλά για την Ντενεκεδούπολη
Η Φλώρα Σπύρου έχει κάνει τη θεατρική διασκευή του έργου, σε συνεργασία με την Χρύσα Διαμαντοπούλου.
Η «Ντενεκεδούπολη» είναι μια ιστορία που μεγάλωσε γενιές παιδιών. Πώς προσεγγίσατε με την Χρύσα Διαμαντοπούλου το κείμενο της Ευγενίας Φακίνου, ώστε να παραμείνει ζωντανό και αυθεντικό, αλλά να συνομιλεί παράλληλα με τα σημερινά παιδιά;
Αρχικά με πολύ μεγάλο σεβασμό σε μια ιστορία που συνεχίζει να συγκινεί μικρούς και μεγάλους και για αυτό το λόγο μπορεί να θεωρηθεί κλασική. Μέσα από τη διασκευή μας προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε αρχικά τον δικό του “μικρό” κόσμο μέσα στον “μεγάλο κόσμο” που θέλει να γνωρίσει.
Επιλέξαμε λοιπόν να εστιάσουμε στις σχέσεις του Μελένιου όσο ζει στην αποθήκη μαζί με τη Μαμά του και τα υπόλοιπα Ντενεκεδάκια. Δουλέψαμε ώστε να αναπτύξουμε κάποια καθοριστικά σημεία της ιστορίας προκειμένου τα παιδιά να επικεντρωθούν στο πρόσωπο του Μελένιου και να συνδεθούν μαζί του: αναδείξαμε τη σχέση του με τη Μαμά του -την πρωταρχική σχέση ενός ανθρώπου στη ζωή-, τη σχέση του με τον Ποντικό- την κοινωνική διάσταση του ατόμου- αλλά και τον έρωτά του για τη Μαργαρίτα που τελικά πεθαίνει – δηλαδή την επαφή με την αγάπη και την απώλεια. Βασικές και απαραίτητες εμπειρίες στη ζωή κάθε ατόμου.
Σε μια εποχή όπου οι συνδέσεις και οι σχέσεις των ανθρώπων διαρρηγνύονται και αναπληρώνονται από τεχνικά μέσα, η βιωμένη εμπειρία αντικαθίσταται συχνά από παράθεση πληροφοριών και ακίνητη θέαση του κόσμου μέσα από κάποια οθόνη, προσπαθήσαμε/επιδιώξαμε/ να ξεδιπλώσουμε/να αναδείξουμε και να τονίσουμε την αναγκαιότητα της προσωπικής εμπλοκής και της ανθρώπινης επαφής στη ζωή.
Ακριβώς επειδή ο Μελένιος έχει αυτή τη σχέση με τη Μαμά, τον Ποντικό και τη Μαργαρίτα μπορεί να ξεκινήσει μόνος του αυτό το ταξίδι ενηλικίωσης!
Ποιο ήταν για εσάς το πιο σημαντικό στοιχείο που έπρεπε οπωσδήποτε να διατηρηθεί αναλλοίωτο σε αυτή την παράσταση;
Θα λέγαμε ότι δύο ήταν αυτά τα στοιχεία : το ένα σε επίπεδο δομής/παραστατικό και το άλλο σε επίπεδο περιεχομένου.
Σε επίπεδο δομής, η αφηγηματική καθαρότητα, όπως ξεδιπλώνεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου της Ευγενίας Φακίνου ήταν ένα στοιχείο που οφείλαμε να διατηρήσουμε και στον παραστατικό τρόπο, που η ιστορία θα ξεδιπλωνόταν και θα ζωντάνευε μπροστά στους θεατές.
Σε επίπεδο περιεχομένου επικεντρωθήκαμε στον πυρήνα της ιστορίας: στην αυθεντική απορία του Μελένιου για τον κόσμο και στην ετοιμότητά του να αναμετρηθεί μαζί του για να τον γνωρίσει!
Σε μια εποχή όπου η εικόνα είναι γρήγορη και συνεχώς εναλλασσόμενη, η επιλογή του κουκλοθεάτρου μοιάζει σχεδόν γενναία. Πόσο συνειδητή ήταν αυτή η απόφαση και τι πιστεύετε ότι προσφέρει στα παιδιά ως θεατρική εμπειρία;
Το θέατρο είναι μια σύνθετη διαδικασία σε ό,τι αφορά στην πρόσληψή του, επιτρέπει στους θεατές να εμπλακούν διανοητικά και αισθητηριακά, ώστε να επεξεργαστούν αυτό που παρατηρούν. Η καλλιέργεια της παρατηρητικότητας προϋποθέτει την επιβράδυνση, τη διαστολή του χρόνου. Η χρονική επιβράδυνση που δημιουργείται, επιτρέπει στον θεατή να σκεφτεί και επειδή μπορεί να σκεφτεί, μπορεί και να φανταστεί!
Στο κουκλοθέατρο επιπλέον, η φαντασία οξύνεται και λίγο περισσότερο καθώς υπάρχουν στοιχεία ορατά και στοιχεία αόρατα, κρυμμένα και μυστικά. Επομένως η εσωτερική, διανοητική και συναισθηματική εγρήγορση του θεατή είναι αντιστρόφως ανάλογη της γρήγορης και εναλλασσόμενης εικόνας.
Η παράσταση συνεχίζει με μεγάλη επιτυχία για δεύτερη χρονιά. Τι σας έκανε να νιώσετε πως αυτή η ιστορία έχει ακόμη πολλά να πει;
Ο Μελένιος – το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας- αναρωτιέται τι είναι κόσμος και ξεκινάει το ταξίδι του για να τον ανακαλύψει. Απαντιέται άραγε ποτέ και οριστικά ένα τέτοιο ερώτημα ή είναι θα λέγαμε η αφετηρία για μια αδιάκοπη αναζήτηση; Όσο λοιπόν μια τέτοια ερώτηση δεν εξαντλείται, τόσο η ιστορία του Μελένιου θα παραμένει επίκαιρη και θα συνεχίζει. Καθώς μαζί με τον Μελένιο ανακαλύπτουμε κι εμείς κάθε φορά κάτι επιπλέον για αυτό που αποκαλούμε κόσμο..
Η “Ντενεκεδούπολη” μιλά και για την ελευθερία, τη δημοκρατία, τα δικαιώματα, τη συλλογικότητα, χωρίς ποτέ να υποτιμά τη σκέψη και το συναίσθημα του παιδιού. Πώς βλέπετε τους μικρούς θεατές να συνδέονται με αυτά τα νοήματα σήμερα;
Ο άνθρωπος γεννιέται με έμφυτη την τάση για δικαιοσύνη και ισότητα. Η ελευθερία, η δημοκρατία, τα δικαιώματα, η συλλογικότητα είναι διαχρονικές ανθρώπινες ανάγκες, διεκδικούνται ανά τους αιώνες και θέτουν τους ανθρώπους σε μια διαρκή αναμέτρηση με το νόημα της ζωής και της θέσης τους στον κόσμο.
Καθώς τα παιδιά παραμένουν αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρωπότητας, οι έννοιες αυτές παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους και στον τρόπο που προσλαμβάνουν και κατανοούν τον κόσμο και τον εαυτό τους μέσα σε αυτόν.
NO COMMENT