READING

Παιδί και μουσική. Πότε μπορεί να μάθει το παιδί μ...

Παιδί και μουσική. Πότε μπορεί να μάθει το παιδί μου ένα μουσικό όργανο;

Πολύ συχνά τα τελευταία 8 χρόνια, φίλοι και γνωστοί με ρωτούν αν τα παιδιά μου έχουν ξεκινήσει κάποιο μουσικό όργανο, καθώς και εγώ και ο άντρας μου είμαστε στο χώρο επαγγελματικά αλλά και βιωματικά. Η απάντηση μου, που για πολλά χρόνια ήταν ένα εμφατικό όχι, ξένιζε πολλούς και δημιουργούσε πιθανόν λάθος εντυπώσεις για τη σχέση που είχαμε ως οικογένεια με τη μουσική. Πολλές φορές έμπαινα στη διαδικασία να εξηγήσω την απόφασή μας να μην ξεκινήσουν τα παιδιά μας την ενασχόλησή με κάποιο όργανο πριν την ηλικία των 7 ή και ακόμα 8 ετών. Ήταν μια απόφαση που είχαμε πάρει πριν καν αποκτήσουμε παιδιά, και μέσα από την πολύχρονη εμπειρία μας ως δάσκαλοι οργάνων.

Η απόφαση αυτή προέκυπτε από τη διαπίστωση ότι στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία εμφανίζονται κάποια εμπόδια φυσικά, νοητικά και συναισθηματικά που μερικές φορές γίνονται ανυπέρβλητα και οδηγούν στην οριστική ρήξη.

Ποια είναι αυτά τα προβλήματα

Θα ξεκινούσα από την αυτονόητη δυσκολία εκμάθησης μιας σημειογραφίας από έναν άνθρωπο που δεν έχει κατακτήσει καν αυτή της μητρικής του γλώσσας. Με λίγα λόγια, το να ζητάς από ένα παιδί 4 ή 5 χρονών να συγκεντρώσει το βλέμμα του σε έναν μικρό κύκλο που βρίσκεται πάνω σε ένα σύστημα 5 γραμμών και να βρει αν είναι σε γραμμή ή στο διάστημα ανάμεσα από δυο γραμμές, όπως και σε ποια γραμμή ή διάστημα βρίσκεται, ώστε να πει το όνομα της νότας και αυτό να το μεταφράσει σε δάχτυλο ή θέση πάνω στο όργανο, φαντάζει ήδη σε έναν ενήλικα δύσκολο, αλλά σε ένα παιδί πιθανόν ακατόρθωτο. Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, το να διαβάσει αυτά τα σημάδια γραμμικά από αριστερά προς τα δεξιά και να κατανοήσει την αλληλουχία των μουσικών φθόγγων κάνει τα πράγματα ακόμα πιο περίπλοκα.

Αυτή η μη γνώση της ανάγνωσης φέρνει τον δάσκαλο αντιμέτωπο και με ένα άλλο πρόβλημα. Αυτό της αναπαραγωγής της πληροφορίας που δόθηκε στο μάθημα, στο σπίτι. Σ΄ αυτήν ακριβώς τη διαδικασία αναπαραγωγής συναντάμε ίσως και το μεγαλύτερο εμπόδιο. Η συνηθισμένη ατάκα που ακούγεται γύρω στο Φλεβάρη από τους γονείς είναι «του αρέσει πολύ να έρχεται στο μάθημα αλλά στο σπίτι δεν κάθεται με τίποτα να ασχοληθεί». Το να πεισθεί ένα παιδί να ανοίξει το όργανο στο σπίτι 3-4 φορές τη βδομάδα στην αρχή, είναι μεγάλο στοίχημα για τον δάσκαλο αλλά και για τον γονιό. Μετά τα 8 τα παιδιά έχουν εξοικειωθεί με την ιδέα του homework, αλλά σε μικρότερη ηλικία αυτό φαντάζει εξωπραγματικό. «Γιατί να το παίξω μόνος μου δεν έχει πλάκα» «Πάλι να το παίξω αφού το έπαιξα προχτές!» «Γιατί να το επαναλάβω 3 φορές αφού το ξέρω!».

Η ανάγκη της διανοητικής αλλά ακόμα περισσότερο της μυϊκής εμπέδωσης της κίνησης, είναι κάτι που αδυνατεί να καταλάβει, όσο γλαφυρά και αν το περιγράψουμε. Μπορεί η επανάληψη να είναι μήτηρ της μαθήσεως, αλλά για ένα 5χρονο παιδί είναι και της βαρεμάρας. Δυστυχώς όμως (και όχι μόνο για τα παιδιά), η εκμάθηση ενός οργάνου απαιτεί συνεχή επανάληψη κινήσεων, μέχρι  αυτές να γίνουν κάτι φυσικό στα άμαθα δάχτυλα και χέρια και πάνω σ αυτές να χτιστούν οι επόμενες κινήσεις και μετά οι επόμενες και πάει λέγοντας…. Αν αναλογιστούμε ότι σε ένα άθλημα συμβαίνει το ίδιο, αλλά μέσα από τις προπονήσεις, παρέα με φίλους και με την καθοδήγηση ενός  έμπειρου προπονητή, 3-4 φορές την βδομάδα, μπορούμε να κατανοήσουμε το μέγεθος της αυτοπειθαρχίας και ωριμότητας που ζητάμε από κάποιον προκειμένου να κάνει αυτή τη δουλειά στο σπίτι μόνος του.

Στην περίπτωση που αυτό δε γίνει, τα δάχτυλα μένουν αγύμναστα, οι απαιτήσεις αυξάνονται, τα κομμάτια δυσκολεύουν, το παιδί χάνει τον αρχικό του ενθουσιασμό γιατί δεν «προχωράει» και το μάθημα γίνεται αγγαρεία. Όσο για το όργανο που τον πρώτο μήνα κοιμόταν στο κρεβάτι δίπλα του, φαντάζει ένας καθημερινός βραχνάς, χωρίς να χαρίζει τις χαρές που το παιδί ονειρευόταν.

Φυσικά σε πολλές χώρες έχουν επινοηθεί συστήματα για την εκμάθηση ενός οργάνου σε μικρές ηλικίες, ακόμα και από τα 3 χρόνια. Συστήματα που υπερπηδούν το πρόβλημα της σημειογραφίας με επινόηση χρωματικού κώδικα, της συγκέντρωσης στο χαρτί με επιστράτευση της ακουστικής  μίμησης, της επανάληψης στο σπίτι με τη χρήση ηχογραφημένου υλικού κλπ. Συστήματα που ακολουθούνται για 3 ή 4 χρόνια, μέχρι το παιδί να είναι σε θέση να ακολουθήσει την πραγματική διαδικασία.

Και εκεί ακριβώς έρχεται η δική μας απόφαση να μην μπουν τα παιδιά σ’ αυτό πριν τα 7-8. Αντί γι αυτό, τα παιδιά μπορούν να ακούσουν μουσική παρέα με τους γονείς τους (ακόμα και καθισμένοι στον καναπέ απολαμβάνοντας), να πάνε σε μια συναυλία (γίνονται τόσα για παιδιά και πάρα πολλά απ αυτά σε ανοιχτούς χώρους), να τραγουδήσουν σε μια παιδική χορωδία, να παρακολουθήσουν ένα course μουσικής προπαιδείας ή συστήματος  Orff, να αυτοσχεδιάσουν με απλά κρουστά που έχουμε όλοι σπίτι μας συνοδεύοντας μουσική που ακούγεται, να αφήσουν τη φαντασία τους να φτιάξει εικόνες ακούγοντας διαφορετικά είδη μουσικής.

Ας βάλουμε τη μουσική στη ζωή τους, κάνοντάς τους πρώτα ενεργούς ακροατές και μετά δημιουργούς ήχων.

Καλή και μουσική Χρονιά!


Η Ήβη Παπαθανασίου είναι μόνιμο μέλος της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών με σπουδές σε πιάνο και αρμονία, αντίστιξη και φούγκα, μουσικολογία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠ.Θ. και τσέλο στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές της στο Λονδίνο. Έχει εμφανιστεί σε συναυλίες ως σολίστ ή ως μέλος σχημάτων μουσικής δωματίου στη Ελλάδα, την Αγγλία, την Τσεχία και τις Η.Π.Α. Διδάσκει τσέλο και μουσική προπαιδεία.

RELATED POST

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

INSTAGRAM
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ