Tag

Ψυχολογία

Browsing

Μιλώντας στα παιδιά για τον θάνατο

Γράφει ο Ιωάννης Ζήνδρος, Ψυχολόγος Κέντρο Ψυχολογικής Παρέμβασης Θεραπεύω-Συν, Συν-Θεραπεύω Τρίτη 20 Μαΐου, 10:00 το βράδυ. Σε μικρό πάρκο της γειτονιάς μου βγάζω βόλτα τον επί 7 χρόνια φίλο/σκύλο μου τον Βέλιο. Σε απόσταση 10 μέτρων κάνουν βόλτα 2 κυρίες γύρω στα 60, που μετά τα γνωστά σχόλια «εδώ παίζουν τα παιδιά μας», «να τα μαζέψεις μετά»… κτλ κτλ συνεχίζουν την συζήτηση τους. – Εγώ της είπα ότι την αγάπησε ο Κύριος και την πήρε κοντά του. (Λέει η κυρία που πριν ένα δευτερόλεπτο με έκραζε) – Ναι μωρέ, κρίμα το κοριτσάκι και είναι τόσο μικρό… (Απαντά η συνομήλικη κυρία) Η συζήτηση συνεχίστηκε για ώρα. Περπατώντας αργά και κρυφακούγοντας λιγάκι, κατάλαβα ότι μιλούσαν για την εγγονή της πρώτης κυρίας, της οποίας η κόρη πέθανε, αφήνοντας πίσω ένα κορίτσι 6 χρονών. Άδικος και δύσκολος ο κόσμος που ζούμε, σκέφτηκα. Άδικο και δύσκολο να πρέπει να εξηγήσει η γιαγιά στην εγγονή τι…

Το χαμένο κλειδί…

Γράφει ο Ιωάννης Ζήνδρος, ΨυχολόγοςΚέντρο Ψυχολογικής Παρέμβασης Θεραπεύω-Συν, Συν-ΘεραπεύωΣτο δρόμο κάτω από ένα φανάρι, ένας μεθυσμένος ψάχνει το πεζοδρόμιο. Ένας αστυνομικός που περνάει τον ρωτάει για το αντικείμενο των ερευνών του. «Έχασα το κλειδί μου» του απαντάει ο μεθυσμένος. Και αρχίζουν να ψάχνουν παρέα. Λίγο αργότερα ο αστυνόμος ρωτάει: «Μα είστε σίγουρος ότι χάσατε εδώ το κλειδί σας;» και η απάντηση λογικότατη «Όχι, μου έπεσε πιο κάτω, προς τα εκεί, αλλά εκεί είναι σκοτεινά». (Από το βιβλίο “ Φτιάξε την δυστυχία μόνος σου” Paul Watzlawick).Παράλογο θα σκεφτείτε. Συμφωνώ αλλά σας προτρέπω να αφιερώσετε λίγο χρόνο και να σκεφτείτε πόσες φορές έχετε βρεθεί και εσείς στη δυσάρεστη θέση του μεθυσμένου της ιστορίας μας. Πόσες φορές ξέρατε ότι αυτό που κάνετε δεν θα σας δώσει την λύση στους προβληματισμούς σας, αλλά είπατε να του δώσετε μια ακόμα ευκαιρία; «Η επιμονή είναι αρετή», θα σας πούνε. Δεν δώσατε το χρόνο που έπρεπε, δεν…

Ο μονόδρομος των γιατί…

Γράφει ο Ιωάννης Ζήνδρος, Ψυχολόγος Κέντρο Ψυχολογικής Παρέμβασης Θεραπεύω-Συν, Συν-ΘεραπεύωΖούμε σε μια κοινωνία η οποία ψάχνει συνεχώς για απαντήσεις. Το google search έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας. Εκεί αναζητούμε και βρίσκουμε απαντήσεις ακόμη και για τα πιο απίθανα πράγματα. Γνώμη μου είναι πως η ζωή μας θα συνεχίζονταν κανονικά, ακόμα και αν δεν ξέραμε γιατί «οι τυφώνες έχουν γυναικεία ονόματα» ή γιατί «οι τενίστες τρώνε μπανάνα».Τι γίνεται όμως με τα πιο απλά, τα πιο καθημερινά γιατί; Πολλοί από τους ανθρώπους που επισκέπτονται το κέντρο μας ρωτούν γιατί νιώθουν έτσι; Γιατί νιώθουν λυπημένοι, γιατί νιώθουν φόβο…;Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται γιατί το ένα τους παιδί είναι ήσυχο ενώ το άλλο είναι ίδιος ο Βελζεβούλ μετενσαρκωμένος σε μικρό τετράχρονο. Γιατί το παιδί κλαίει; Γιατί χτυπάει ή δαγκώνει άλλα παιδιά, ή γιατί κάθεται και το δαγκώνουν; Γιατί ο άνδρας μου δεν κάνει τίποτα και κάθεται στον καναπέ; Γιατί η γυναίκα…

Όχι μόνο γονείς…

Γράφει ο Ιωάννης Ζήνδρος, Ψυχολόγος Κέντρο Ψυχολογικής Παρέμβασης Θεραπεύω-Συν, Συν-Θεραπεύω Πρόσφατα επισκέφτηκε το κέντρο μας μια κυρία γύρω στα 40. Μετά τις απαραίτητες συστάσεις της έκανα την πρώτη μου ερώτηση. «Για πείτε μου λοιπόν, τι σας έφερε σε εμάς;» «Υπάρχει αγάπη;» με ρώτησε και σταμάτησε περιμένοντας την απάντηση μου. «Φυσικά!» της απάντησα γρήγορα, με αφέλεια και ενθουσιασμό. Σταμάτησα για λίγο και συνέχισα παραφράζοντας τον τίτλο ενός βιβλίου του Άαρον Μπέκ «Υπάρχει αλλά δεν αρκεί μόνο η αγάπη». Κάθε μέρα γονείς, με ό,τι άγχη και έγνοιες περιλαμβάνει η γονική ιδιότητα. Κάθε μέρα γονείς με άρθρα για τις δραστηριότητες των παιδιών, τις εμπειρίες μας ευχάριστες και δυσάρεστες, με ιδέες και λύσεις για τα διάφορα θέματα που προκύπτουν στο μεγάλωμα των μικρών ανθρώπων και ό,τι άλλο… Τι γίνεται όμως με τις αρχικές μας ιδιότητες, τους αρχικούς μας ρόλους, τι γίνεται το κάθε μέρα ζευγάρι; Παραδίδουμε την ιδιότητα αυτή στο μαιευτήριο; Είναι η απώλεια…

Η κοινωνική κατασκευή της αναπηρίας και του φόβου

Γράφει ο Ιωάννης Ζήνδρος, Ψυχολόγος

Κέντρο Ψυχολογικής Παρέμβασης
Θεραπεύω-Συν, Συν-Θεραπεύω
Την 1η Ιουνίου 2013 μιλούσα σε μια ημερίδα για το άγχος που βιώνουν τα άτομα με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και τα άτομα με νοητική υστέρηση, καθώς και για την επιθετικότητα και τους τρόπους αντιμετώπισής της. Ξεκίνησα την παρουσίαση λέγοντας ότι δυστυχώς στην Ελλάδα η συζήτηση δεν πρέπει να ξεκινήσει από το αν η εκπαίδευση είναι αναγκαία και από τους τρόπους διαχείρισης της επιθετικής συμπεριφοράς, αλλά από βασικούς όρους όπως φροντίδα, υποστήριξη, νοσηλεία και θεραπεία. Δουλεύοντας καθημερινά σε δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης τα τελευταία 9
χρόνια συνεχίζω να εκπλήσσομαι με το πόσο διαφορετικά μπορεί εγώ, ένας γονιός, ένας ασθενής και το κράτος να βλέπουμε τέτοιες έννοιες.

Δυστυχώς 17 μέρες μετά ήρθε στην δημοσιότητα το περιστατικό του αυτιστικού παιδιού στην Πάτρα για να επιβεβαιώσει το πόσο πίσω είμαστε σαν κοινωνία στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Μπορείτε εδώ να διαβάσετε το σχετικό άρθρο. Ποια είναι λοιπόν η απάντηση του κράτους απέναντι σε ένα άτομο με αυτισμό σε μια δύσκολη στιγμή; Για τους μεγαλύτερους που θυμούνται την αποκάλυψη του σκανδάλου της Λέρου (1989) το περιστατικό σίγουρα φέρνει μνήμες της εποχής εκείνης. Για λόγους δεοντολογικούς οφείλω να παραθέσω και την επίσημη απάντηση του εν λόγω νοσοκομειακού ιδρύματος.

Δεν θέλω να σταθώ στο συγκεκριμένο περιστατικό, γιατί πιστεύω ότι είναι ένα από τα πολλά που συμβαίνουν καθημερινά, τόσο σε δημόσια ή ιδιωτικά νοσοκομειακά ιδρύματα όσο και εκεί που δεν φτάνει κανένας φωτογραφικός φακός και κανένας δημοσιογράφος, στα δωμάτια δηλαδή των παιδιών αυτών. Δε μπορώ όμως να μη σχολιάσω ότι το ελληνικό κράτος συστηματικά απαντά σε αυτούς που έχουν ανάγκη από την υποστήριξή του, είτε λέγονται απολυμένοι, άνεργοι, συνταξιούχοι, σε αυτούς που προφανώς ζούνε μια δυσκολία, με βία και καταστολή.
Ας θυμηθούμε και τα δημοσιεύματα του Μαΐου 2013: «Αυτιστικός μαχαιρώνει 20 φορές 12χρονο παιδί». Δεν θα ξεχάσω τα λόγια της μητέρας ενός 17χρονου εφήβου με αυτισμό που βλέπω στο κέντρο να λέει «φοβάμαι τι θα γίνει στο σχολείο αύριο».
Η αλήθεια είναι ότι και εγώ φοβάμαι τις σκέψεις που δημιουργούν τα 2 αυτά περιστατικά. Από την μια έχουμε την επικινδυνότητα που συνδυάζεται με τον αυτισμό και από την άλλη τον ενδεδειγμένο τρόπο προστασίας μας από αυτούς τους επικίνδυνους.
Και σας ρωτάω λοιπόν:
  • Η δυσκολία ένταξης στις σχολικές διαδικασίες ενός παιδιού με αυτισμό είναι αποτέλεσμα της «αναπηρίας» του ή αποτέλεσμα μιας φοβικής αντιμετώπισης από τους συμμαθητές και από τους δασκάλους του;
  • Αν την επόμενη φορά που θα πάει στο νοσοκομείο ο 17χρονος από την Πάτρα σπάσει την αίθουσα αναμονής, θα το κάνει επειδή είναι κοινωνικά «ανάπηρος» και επιθετικός, ή γιατί τον μάθαμε ότι το νοσοκομείο είναι ένα μέρος φροντίδας που σε δένουν χειροπόδαρα για μέρες ολόκληρες;
  • Εσείς θα αφήσετε το παιδί σας να πλησιάσει το «περίεργο» παιδί που παίζει μόνο του στο πάρκο της γειτονίας σας;
  • Σε ποιόν θα διαμαρτυρηθείτε για την παρουσία ενός αυτιστικού παιδιού στον παιδικό σταθμό του δικού σας παιδιού; Στο ίδιο το παιδί, στους γονείς του, στους παιδαγωγούς, στη διεύθυνση του παιδικού, στην πρωτοβάθμια διεύθυνση, στο δήμαρχο, στον περιφερειάρχη, στο βουλευτή της περιοχής, στο υπουργείο;;;; (έχουν συμβεί και συνεχίζουν να συμβαίνουν). Πρέπει να διαμαρτυρηθούμε;
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι η κοινωνία μας έχει προχωρήσει και ότι είμαστε ανεκτικοί στην διαφορετικότητα, αλλά από την άλλη συνεχίζουμε να διατηρούμε και να δημιουργούμε στερεότυπα που κλείνουν εμάς στον εαυτό μας και τους «άλλους» σε ένα άλλο κόσμο.
Θα μπορούσα να γράφω σελίδες ολόκληρες για τις διαταραχές του αυτιστικού φάσματος αλλά νομίζω ότι η συζήτηση
πρέπει να αρχίσει από την αρχή. Να δούμε πως εμείς δημιουργούμε και καταδικάζουμε στην «αναπηρία» το διαφορετικό. Nα δούμε πώς οι δικοί μας φόβοι κλείνουν τις πόρτες και τις διόδους επικοινωνίας με το διαφορετικό.
Μετά μπορούμε να συζητήσουμε για ό,τι θέλετε…
error: Content is protected !!